Thưa quý anh chị.
Hình như sống trong cõi đời này, ai cũng than khổ hết ráo! Phật Trời ở trên cao chắc cũng phát mệt vì tiếng than khổ của nhân gian. Smile!
Các đấng giáo chủ các tôn giáo đều dạy con người muốn thoát khổ thì cần nên sống thiện lành như nhà Phật đã nhắc nhở: “Tránh các điều ác. Làm các việc lành. Thanh tịnh tâm ý. Lời chư Phật dạy”.
Người viết xin được chia xẻ một chút ít cảm nghĩ khi viếng thăm các Phật tích Ấn Độ và tóm tắt những ý chính về bài thuyết pháp Tứ Diệu Đế về Khổ và Cách Diệt Khổ của nhà Phật.
Kính chúc an lạc.
Sương Lam
Khổ và Diệt Khổ
Đây là bài thứ ba trăm ba mươi bốn (334) của người viết về chủ đề Thiền Nhàn trong khu vườn Một Cõi Thiền Nhàn của trang văn nghệ Oregon Thời Báo.
Bây giờ là mùa hè, mùa của những chuyến du lịch để được ngắm cảnh đẹp đường xa xứ lạ và cũng là dịp để học hỏi những điều hay đẹp cho đời sống tâm linh.
Năm 2007 vợ chồng người viết đã có phúc duyên được viếng 4 thánh địa linh thiêng của Phật giáo nơi xứ Ấn Độ. Đó là
1- Nơi Đức Phật đản sinh tại vườn Lâm Tì Ni
2- Nơi Đức Phật đắc đạo dưới cội cây bồ đề ở Bồ Đề Đạo Tràng
3- Nơi Đức Phật thuyết pháp ở vườn Lộc Uyển
4- Nơi Đức Phật nhập niết bàn tại Câu thi Na
Có nhiều tác giả và các hảng du lịch viết nhiều về bốn thánh địa tứ động tâm này. Nhưng với người viết, ký sự du hành tại Ấn Độ, Trung Quốc và Tây Tạng của tác giả Nguyễn Tường Bách là phong phú, đầy đủ nhất đã được kể lại trong tác phẩm Mùi HươngTrầm.
Quý bạn có thể tìm đọc Mùi HươngTrầm của Nguyễn Tường Bách qua link dưới đây:
http://thuvienhoasen.org/a10163/mui-huong-tram-nguyen-tuong-bach
Người viết cũng đã cố gắng ghi lại những điều quan trọng khi viếng thăm 4 thánh địa Tứ Động Tâm này qua bài viết Về Miền Đất Phật để làm kỷ niệm chuyến hành hương đáng quý này và để chia xẻ với các bạn cùng tâm đạo.
Hôm nay, người viết xin được chia xẻ những cảm nghĩ của tôi về nơi Đức Phật thuyết pháp ở vườn Lộc Uyển vì theo thiển ý, đây là nơi quan trọng nhất vì Đức Phật đã thuyết pháp bài pháp Tứ Diệu Đế, một bài học tâm linh rất hữu ích cho tất cả mọi người.
Bài pháp Tứ Diệu Đế nơi vườn Lộc Uyển
Vườn Lộc Uyển là nơi Đức Phật Thích Ca đến thuyết pháp sau khi Phật đắc đạo dưới cội bồ đề ở Bồ Đề Đạo Tràng.
Vườn Lộc Uyển ở Sanarth, cách Varanasi không đầy 8 cây số. Từ Bồ Đề Đạo Tràng Đức Phật phải vượt 120 cây số để đến vuờn Lộc Uyển giảng bài pháp đầu tiên mang tên Kinh Chuyển Pháp Luân về Tứ Diệu Đế là Bốn sự thật chân chính cho 5 anh em Kiều Trần Như là những người trước đây đã đồng tu với Đức Phật và rời bỏ Phật vì họ không đồng tình với quyết định từ bỏ lối tu khổ hạnh của Ngài. Tuy nhiên vì dáng dấp uy nghi, cao quí của Ngài đã khiến cho 5 vị tỳ kheo này quí phục nên đã ngồi nghe Phật thuyết giảng bài kinh này.
Tứ Diệu Đế là bốn sự thật hay đẹp, quí báu, chắc chắn, rõ ràng, đúng đắn nhất. Đó là Khổ đế, Tập đế, Diệt đế, Đạo đế.
Khồ đế: Trình bày sự thật Đời là bể Khổ. Đức Phật ví đời là bể khổ mênh mông đầy mồ hôi và nước mắt. Căn cứ vào kinh Phật, có thể phân loại ra tam khổ (khổ khổ, hoại khổ, hành khổ) và bát khổ (khổ khổ, hoại khổ, hành khổ, sanh khổ, lão khổ, bịnh khổ, tử khổ, ái biệt ly khổ, cầu bất đắc khổ, oán tằng hội khổ.
Tập đế: Trình bày nguyên nhân của những sự khổ. Cội gốc của sinh tử luân hồi là do phiền não, mê lầm mà ra. Có 10 phiền não gốc là tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, kiến thủ, giới cấm thủ, tà kiến.
Diệt đế: Trình bày những quả vị an lành, tốt đẹp mà chúng sinh sẽ đạt được khi đã diệt trừ được những nỗi khổ và nguyên nhân của đau khổ. Quả vị ấy chính là Niết Bàn.
Đạo đế: Trình bày về những phương pháp chân chính, có hiệu quả chắc thật để thành Phật.
Đạo đế là phần quan trọng nhất trong Tứ Diệu Đế.
Trong Đạo đế, Đức Phật trình bày 37 phẩm trợ đạo chia ra làm 7 loại:
1- Tứ niệm xứ
2- Tứ chánh cần
3- Tứ Như Ý túc
4- Ngũ căn
5- Ngũ lực
6- Thất bồ đề phần
7- Bát chánh đạo phần
Trên đây là sơ lược ý chính của Tứ Diệu Đế. Nếu quí bạn nào muốn tìm hiểu rõ ràng hơn về Tứ Diệu Đế, xin tìm đọc quyển Phật Học Phổ Thông do cố Hoà Thượng Thích Thiện Hoa biên soạn có thể tìm thấy ở thư viện các chùa hay qua link dưới đây:
http://thuongchieu.net/index.php/phatphapcanban/3353-khaiquattude
Ngày xưa, vườn Lộc Uyển là một thiền viện to lớn có thể chứa 1,500 tu sĩ đến tu tập hoặc nghe thuyết giảng, nhưng trải qua bao nhiêu thời đại nên đã bị tàn phá nhiều, nay chỉ còn lại những đổ nát, hoang tàn.
Ngày nay, vườn Lộc Uyển là một công viên lớn có bán vé vào cửa khoảng 100 rubi (khoảng hơn 2 đô la Mỹ). Bên trong là những bãi cỏ xinh tươi và bầy nai vàng dễ thương. Trong vườn này còn lại bảo tháp Dhamekh cao 33 m được xây dựng khoảng thế kỷ thứ 3 trước công nguyên vì sau này các nhà khảo cổ tìm ra được tại nơi đây một bảng đề “Dhamaka” (pháp luân), nên mới chắc rằng đó là nơi Phật giảng bài pháp đầu tiên.
Trong vườn Lộc Uyển, SL thấy một nền đá hình vuông, mỗi chiều khoảng 13 m, dày 2m, cao chưa đến 5m, ngày xưa là nơi trú xá của Đức Phật trong mùa mưa, nay là nơi nhiều khách hành hương ngồi thiền định.
Phía nam của nền tháp này là một nền đá hình tròn, đường kính tròn khoảng 14 m. Đây là dấu tích của tháp Dharmarajika, ngày xưa của vua A Dục xây để thờ xá lợi Phật. Tháp này bị phá huỷ để lấy gạch xây dựng các công trình khác vào thế kỷ thứ 8. Khi đào tháp lấy gạch, dân địa phương tìm thấy một hộp đá đựng xá lợi Phật và họ đã đem thả xuống sông Hằng theo truyền thống Ấn Độ.
Tại một ngôi chùa Tích Lan kế vườn Lộc Uyển có trình bày Kinh Chuyển Pháp Luân đựợc viết với nhiều ngôn ngữ khác nhau: Anh ngữ, Hoa ngữ, Tạng ngữ và có cả bản Việt Ngữ nữa.
SL cũng được chiêm bái tượng Đức Phật ngồi thuyết giảng Tứ Diệu Đế cho 5 anh em Kiều trần Như tại ngôi chùa này.
Lộc Uyển cũng chính là nơi thành lập tăng đoàn đầu tiên trong lịch sử Phật Giáo.
Kính mời quý bạn click vào link dưới đây để xem thêm một vài hình ảnh về vườn Lộc Uyển.
https://picasaweb.google.com/112448069295471524939/FoldervuonLocUyen
(Nguồn: trích bài viết Về Miền Đất Phật của Sương Lam)
Nhà Phật cũng thường nhắc nhở các Phật tử lúc nào cũng nên nhớ bốn giai đoạn trong kiếp sống con người: Sinh, Lão, Bệnh,Tử. Ở giai đoạn nào cũng có cái Khổ của giai đoạn đó nên Đức Phật đã bảo Đời là bể Khổ và dạy con người phương cách diệt Khổ nhưng có mấy ai học và thực hành được bài học Tứ Diệu Đế nói trên.
Hình như những người già thường than khổ nhiều nhất. Smile!
Nhiều người đã tâm sự: “Nước Mỹ là thiên đàng của giới trẻ, còn đối với người già thì chỉ có sự cô lập và cô đơn. Căn bản nếp sống của người Việt dựa vào gia đình, thân nhân, bạn bè và cộng đồng. Khi ta mất những thứ đó ta đã mất đi một phần nào cái tôi và hạnh phúc trong đời.”
Đúng thật! Càng già càng cảm thấy cô đơn. Có những người già sống trong viện dưỡng lão, ngồi trên những xe lăn, ngóng trông con cháu hay người thân, ngày này qua ngày khác, nhưng chẳng thấy ai. Thật ra, con cháu ở nơi đây cũng có đời sống riêng của chúng. Những vị còn được sống chung với con cháu quây quần bên nhau hoặc được sống gần gũi với bạn bè cùng lứa tuổi, sở thích như mình là những người có phúc. Xin hãy hưởng hạnh phúc đang có trong tầm tay của mình, bạn nhé.
Ngày nay nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật đìện toán, chúng ta có thể đọc được nhiều tin tức hữu ích giúp cho tuổi già và giúp cho người già sống vui sống khỏe.
Người viết cũng nhận được nhiều điện thư (email) của bạn bè gửi đến những tài liệu rất vui và hữu ích để sống an vui, hạnh phúc trong tuổi già.
Người viết thấy tài liệu này vui vui, hay hay và hữu ich cho quý vị cao niên nên đem vào đây chia sẻ với quý vị. Bạn có đồng ý hay không là tùy bạn nhé!
10 “Điều Răn” cho người cao niên
- Hãy vui với người khác, đừng tìm vui trong việc tích trữ của cải.
- Lập chương trình tiêu xài hết tiền của mà bạn để dành. Bạn xứng đáng tiêu pha nó trong mấy năm còn lại của đời người. Nếu được, cứ đi du lịch. Để của lại cho con, chúng nó sẽ gấu ó nhau và nhiều chuyện rắc rối xảy ra sau khi bạn qua đời.
- Hãy sống trong thực tại. Đừng sống cho quá khứ hay cho tương lai. Bạn nắm ngày hôm nay trong tay bạn, ngày hôm qua thì đã qua, ngày mai thì chưa đến hoặc không bao giờ đến.
- Hãy vui với cháu nội ngoại của bạn (nếu bạn có), nhưng đừng làm kẻ giữ trẻ trọn thời gian. Trách nhiệm nuôi dạy trẻ là của cha mẹ nó. Sau khi bạn đã nuôi con nên người rồi, bạn không còn trách nhiệm gì với cháu của bạn. Đừng thấy áy náy khi từ chối giữ trẻ nếu bạn không thấy thích thú chăm sóc .
- Chấp nhận sự già yếu, đau nhức của tuổi già. Hãy vui với những gì mình còn làm được.
- Vui với những gì bạn có. Đừng lao nhọc tìm những gì bạn không có. Đã trễ rồi.
- Hãy vui cuộc đời với người phối ngẫu, con cháu, bạn bè. Người khác yêu bạn, phải yêu chính bạn chớ không phải những gì bạn có. Ai yêu những gì bạn có chỉ gây khổ cho bạn mà thôi.
- Tha thứ cho mình và cho người. Chấp nhận sự tha thứ. Vui hưởng sự bình an trong tâm hồn.
- Làm quen với sự chết. Nó sẽ xảy ra. Đừng sợ hãi. Nó là một phần của cuộc đời. Chết là bắt đầu một cuộc đời mới hơn, tốt đẹp hơn. Chuẩn bị một cuộc sống mới với Đấng Tạo Hóa.
- Hãy thuận hòa với Thượng Đế vì bạn sẽ gặp, sẽ có sau khi bạn rời trần gian này.
Bạn sẽ thích phong thái an nhiên tự tại trong tuổi già của Tràm Cà Mau, một người bạn văn nghệ của người viết qua bài viết “Phiên phiến tuổi già”của ông mà tôi rất thích vì lối trình bày của tác giả rất tếu, rất vui, rất dí dỏm, rất dễ thương.
Hãy xem Tràm Cà Mau nhận ra tuổi già bằng cách nào nhé:
“Ông Hai nói, có một lúc nào đó, con người trở nên già. Nầy nhé, mỗi khi đi ra đường, nếu chỉ thấy các bà già nhìn mình, mà các cô gái trẻ không dòm mình nữa, thì phải hiểu là mình đã già rồi. Lại nữa, mỗi sáng đứng trước gương, thấy trán mình cao hơn, tóc rụng nhiều, đừng tưởng mình trở nên thông thái, mà phải biết đó là dấu hiệu già. Nếu mình thấy mọi người dường như trẻ lại, thì chính mình già đã đi, vì mình so sánh thiên hạ với cái bóng của mình trong gương soi mỗi ngày.”
Người viết thích thái độ tỉnh táo, an nhiên, không thích tranh luận của ông qua đoạn văn dưới đây:
“Trong tình vợ chồng cũng vậy, nhiều ông nhiều bà tranh hơn thua từng ly, từng tí, cãi vả nhau tưng bừng về những điều không ích lợi chi cho ai cả. Rồi giận nhau, nói nặng nhau, làm nhau đau đớn vì lời nói thiếu tử tế, thiếu lịch sự. Có ích lợi gì đâu. Tranh nhau thắng thua, làm sứt mẻ hạnh phúc gia đình, làm mất đi thì giờ quý báu bên nhau, làm không khí gia đình nặng nề. Đừng bao giờ nói là phải làm cho ra lẽ, không thì hoá “lừng”. Hãy cứ để cho chồng mình, vợ mình “lừng” đi, cho họ sướng. Tại sao đi ra ngoài, không dám “lừng” với thiên hạ, mà về nhà lại “lừng” nhau làm chi cho mất vui. Ông thường nói, cứ chịu thua đi là khoẻ nhất. Ông đã thua, thì không việc chi mà ai đó gây hấn thêm. Đúng hay sai, ông tự biết. Không cần tranh luận nhiều. Có tranh luận, thì cũng chưa chắc đã thuyết phục được đối phương mà không gây mất mát. Mỗi lần phải tranh luận với ai, thì ông nhớ lại chuyện ông Pol Pot. Ông nầy đã giết chết hơn hai triệu dân vô tội, tức khoảng một phần ba dân số Kampuchia của ông thời đó. Thế mà cuối đời, khi sắp chết, ông Pol Pot nói với một phóng viên Tây phương rằng, những điều ông đã làm, là lợi ích cho dân tộc của ông. Nhớ chuyện đó, làm ông đỡ ngứa miệng xen vào những cuộc tranh luận.”
Đọc xong những truyện ngắn và chuyện phiếm trong các tác phẩm Triết Lý Củ Khoai, Rong Chơi Ngày Tháng , Hương Tóc Cố Nhân của Tràm Cà Mau, người viết thấy bớt đi một chút phiền muộn, thấy cuộc sống vẫn còn vui đẹp và những người chung quanh ta vẫn còn dễ thương. Xin cám ơn tác giả Tràm Cà Mau đã giúp cho tôi yêu đời yêu người hơn.
Mời quý anh chị cùng đi với người viết trên những con đường tuyệt đẹp, trong đó có con đưởng có thể giúp ta thoát Khổ qua youtube dưới đây:
Youtube Có Những Con Đường
Xin chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé.
Sương Lam
(Tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên mạng lưới internet, qua điện thư bạn gửi-MCTN 334-ORTB 742-81016)
Sương Lam
Website: www.suonglamportland.wordpress.com
http://www.youtube.com/user/suonglam
https://plus.google.com/+SuongLamTran/posts
https://plus.google.com/u/0/b/110248368222500211952/+SuongLamPortland/posts
suonglamportland 