Xin chân thành cảm ơn Chị Thái Nữ Lan đã giúp mở rộng kiến thức về Hoa Kỳ với một vị Tổng Thống phi thường đương nhiệm là Donald Trump!
Xin đáp lễ.
HÁT NÓI
BÀI 369
Học Thầy Không Tày Học Bạn! Thầy là ánh chiêu dương rực rỡ! Ở cách xa mấy thuở dám so! Thầy luôn luôn là biển cả đại hồ! Còn bạn thì gần gũi, ngô khoai thường cùng trang lứa!
Thầy đem bảo bối trưng bên cửa Bạn lấy tình thân để tại tâm! Phải là tình bạn chân thật! Không bao giờ hiểu lầm! “Học thầy không tày học bạn”! Chung Kỳ chết ném cầm không gảy nữa!
Giúp nhau thật, hiểu nhau thật! Không đố kỵ! Đừng sai rồi lo “chạy chữa”! Mới biết tại sao Người Hay rất ít bạn! Thường dựa cửa “chỉ trăng”! Trầm tư! Chẳng nói, chẳng rằng! Đức Hùng Sydney, Úc Châu, 18/07/2025
50 sự thật về mỗi tiểu bang của Hoa Kỳ mà bạn chưa biết-!
1. Alabama – Đường bờ biển Gulf Coast của Alabama trải dài 60 dặm, với bãi cát trắng mịn của Gulf Shores.
2. Alaska – Alaska có đường bờ biển dài nhất trong số các tiểu bang của Hoa Kỳ – hơn 6.600 dặm!
3. Arizona – Hẻm núi Grand Canyon rộng lớn đến mức có thể chứa khoảng 900 ngàn tỷ trái banh bầu dục.
4. Arkansas – Bạn có thể đào kim cương tại Công viên tiểu bang Crater of Diamonds, mỏ kim cương duy nhất của Hoa Kỳ mở cửa cho công chúng!
5. California – Thung lũng Napa, California, là nơi có hơn 400 nhà máy rượu vang, khiến nơi đây trở thành thiên đường của những người yêu thích rượu vang.
6. Colorado – Con đường trải nhựa cao nhất ở Hoa Kỳ là Đường ngắm cảnh Núi Evans của Colorado, cao hơn 14.000 feet.
7. Connecticut – Connecticut là nơi có thư viện công cộng đầu tiên ở Hoa Kỳ, được thành lập vào năm 1771.
8. Delaware – Delaware là tiểu bang đầu tiên phê chuẩn Hiến pháp, được đặt biệt danh là “Tiểu bang đầu tiên”.
9. Florida – Florida có nhiều sân golf hơn bất kỳ tiểu bang nào khác, tự hào có hơn 1.250 sân!
10. Georgia – Được gọi là Tiểu bang đào, Georgia sản xuất nhiều hồ đào hơn đào!
11. Hawaii – Hawaii là tiểu bang duy nhất trồng cà phê thương mại, nổi tiếng với cà phê Kona.
12. Idaho – Idaho sản xuất khoảng một phần ba khoai tây của cả nước!
13. Illinois – Tòa nhà chọc trời đầu tiên trên thế giới được xây dựng tại Chicago vào năm 1885.
14. Indiana – Giải đua xe Indy 500, được tổ chức tại Indiana, là một trong những giải đua xe lâu đời nhất trên thế giới.
15. Iowa – Iowa là tiểu bang sản xuất bắp hàng đầu tại Hoa Kỳ, sản xuất gần 20% nguồn cung của cả nước.
16. Kansas – Kansas trồng nhiều hoa hướng dương hơn bất kỳ tiểu bang nào khác, khiến nơi đây có biệt danh là “Tiểu bang hoa hướng dương”.
17. Kentucky – Kentucky là nơi tổ chức giải đua ngựa Kentucky Derby nổi tiếng thế giới, được tổ chức hàng năm kể từ năm 1875.
18. Louisiana – New Orleans là nơi khai sinh ra nhạc jazz, có ảnh hưởng đến âm nhạc trên toàn thế giới.
19. Maine – Maine sản xuất 90% tôm hùm của cả nước, khiến nơi đây trở thành địa điểm hàng đầu cho những người yêu thích hải sản.
20. Maryland – Người Maryland tiêu thụ nhiều cua xanh hơn bất kỳ tiểu bang nào khác!50 sự thật về mỗi tiểu bang của Hoa Kỳ mà bạn chưa biết!
21. Massachusetts – Tiệc trà Boston năm 1773 ở Massachusetts đã châm ngòi cho cuộc Cách mạng Hoa Kỳ.
22. Michigan – Detroit, Michigan, được gọi là “Thành phố xe hơi” và là nơi khai sinh ra ngành công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ.
23. Minnesota – Minnesota được gọi là “Vùng đất của 10.000 hồ”, nhưng thực tế nơi đây có hơn 11.000 hồ.
24. Mississippi – Elvis Presley, Vua nhạc Rock ‘n’ Roll, sinh ra tại Tupelo, Mississippi.
25. Missouri – Cổng vòm cao nhất thế giới là Cổng vòm Gateway ở St. Louis, Missouri, cao 630 feet.
26. Montana – Montana có nhiều gia súc hơn người, khiến nơi đây trở thành một tiểu bang chăn nuôi thực sự!
27. Nebraska – Khu rừng nhiệt đới trong nhà lớn nhất Hoa Kỳ nằm tại Vườn thú Henry Doorly ở Omaha, Nebraska.
28. Nevada – Nevada là tiểu bang duy nhất mà mại dâm được hợp pháp hóa ở một số quận nhất định.
29. New Hampshire – New Hampshire là tiểu bang đầu tiên tuyên bố độc lập khỏi Anh, sáu tháng trước Tuyên ngôn Độc lập.
30. New Jersey – Đường đi bộ lát ván đầu tiên ở Hoa Kỳ được xây dựng tại Atlantic City, New Jersey, vào năm 1870.
31. New Mexico – Santa Fe, New Mexico, là thủ đô lâu đời nhất của Hoa Kỳ, được thành lập vào năm 1610.
32. New York – Quảng trường Thời đại ở Thành phố New York là một trong những địa điểm được ghé thăm nhiều nhất trên thế giới, thu hút khoảng 50 triệu du khách mỗi năm.
33. Bắc Carolina – Anh em nhà Wright đã thực hiện chuyến bay thành công đầu tiên bằng máy bay ở Kitty Hawk, Bắc Carolina, vào năm 1903.
34. Bắc Dakota – Bắc Dakota sản xuất nhiều mật ong hơn bất kỳ tiểu bang nào khác của Hoa Kỳ!
35. Ohio – Ohio đã sinh sản ra nhiều phi hành gia hơn bất kỳ tiểu bang nào khác, bao gồm cả Neil Armstrong và John Glenn.
36. Oklahoma – Oklahoma là nơi có nhiều lốc xoáy nhất trên mỗi dặm . Oregon – Crater Lake in Oregon is the deepest lake in the U.S., plunging over 1,900 feet deep.
37. Oregon – Hồ Crater ở Oregon là hồ sâu nhất ở Hoa Kỳ, sâu hơn 1.900 feet.
38. Pennsylvania – Bản Tuyên ngôn Độc lập được ký tại Philadelphia, Pennsylvania.
39. Rhode Island – Mặc dù có diện tích nhỏ, Rhode Island có hơn 400 dặm bờ biển!
40. Nam Carolina – Nam Carolina là nơi khai sinh ra trà ngọt, một loại trà chủ lực của miền Nam.
41. Nam Dakota – Núi Rushmore, có khuôn mặt của bốn vị tổng thống Hoa Kỳ, được chạm khắc trên Đồi Đen của Nam Dakota.
42. Tennessee – Nashville được gọi là “Thành phố Âm nhạc” và là nơi có Grand Ole Opry, chương trình phát thanh trực tiếp dài nhất thế giới.
43. Texas – Texas từng là một quốc gia độc lập, được gọi là Cộng hòa Texas, trước khi gia nhập Hoa Kỳ vào năm 1845.
44. Utah – Utah là nơi có Hồ Great Salt, hồ nước mặn lớn nhất ở Tây Bán cầu.
45. Vermont – Vermont sản xuất nhiều xi-rô cây phong trên đầu người hơn bất kỳ tiểu bang nào khác ở Hoa Kỳ.
46. Virginia – Virginia đã sinh sản ra nhiều tổng thống Hoa Kỳ hơn bất kỳ tiểu bang nào khác – tổng cộng là tám người!
47. Washington – Seattle, Washington, là nơi ra đời của Starbucks, mở cửa hàng đầu tiên vào năm 1971.
48. Tây Virginia – Cầu New River Gorge ở Tây Virginia là cây cầu vòm thép dài nhất ở Tây Bán cầu.
49. Wisconsin – Wisconsin được biết đến là “Vùng đất sữa của nước Mỹ” và sản xuất hơn 600 loại pho mát!
50. Wyoming – Công viên quốc gia Yellowstone, chủ yếu ở Wyoming, là công viên quốc gia đầu tiên ở Hoa Kỳ và trên thế giới.
Cảm ơn anh Bùi Đức Hùng và Thái Lan nhé. Tài liệu thật là hữu ích
Hôm nay 14 tháng 7, xin kính mời các Anh các Chị đến thăm nước Pháp để mừng ngày Lễ Quốc Khánh 14 Juillet và để xem lại các thắng cảnh, di tích lịch sử mà chúng ta đã từng biết đến khi còn đi học…
Ngày 14 tháng 7 là ngày kỷ niệm sự kiện chiếm ngục Bastille diễn ra vào 14 tháng 07 năm 1789 trong thời kỳ Cách mạng Pháp.
Ngày 11 tháng 7 năm 1789, vua Louis XVI trục xuất vị Thượng Thư duy tân Jacques Necker và tái cơ cấu lại tất cả các bộ. Quyết định này khiến những người dân Paris nổi loạn.
Mặc dù vào thời điểm đó chỉ có 7 tù nhân bị giam giữ ở Bastille, nhưng nhà tù này là biểu tượng cho sự cầm quyền đầy áp bức dưới nền quân chủ chuyên chế của hoàng gia Bourbon.
Khoảng gần 1000 người dân đã tới chiếm ngục Bastille, chống lại 114 binh lính của nhà vua.
Sau 4 giờ xung đột, quân nổi dậy chiếm được ngục Bastille. Các cựu binh Pháp và lính Thụy Sĩ trấn giữ ngục Bastille không thể chống nổi, phải đầu hàng.
Sự kiện các nhà cách mạng cùng người dân và binh lính xông vào phá ngục Bastille đánh dấu sự khởi đầu cuộc cách mạng Pháp, sau đó dẫn đến việc vua Louis XVI bị phế truất.
Quốc Khánh Pháp 14 Juillet
Tên thường gọi : Fête nationale
Ý Nghĩa : Kỷ niệm chiếm ngục Bastille vào ngày 14 tháng 7 năm 1789 và sự đoàn kết người Pháp (Fête de la Fédération) vào ngày 14 tháng 7 năm 1790
• Xin chào các bạn đến kênh Hoa Từ Tâm – Phật Pháp Kênh với mong muốn chia sẽ những bài giảng mang đến những phút giây an lạc, xua tan những lo lắng bất an, tìm về đạo pháp an lạc. Xin chúc quý đạo hữu, và các bạn thân tâm thường lạc, giác ngộ giải thoát. Nam Mô Bổ Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! Nam Mô A Di Đà Phật. Mọi Người Đừng quên bấm LIKE và ĐĂNG KÝ kênh ủng hộ Kênh Hoa Từ Tâm – Phật Pháp nhé!. Để xem những video mới nhất Xin Trân trọng cảm ơn các bạn và quý đạo hữu. #phatphap #phatphapnhiemmau #phat #phatgiao #phatday #phật #buddha #buddhism #buddhist #baihoccuocsong #thuyetphap #nghetruyen #nghekinhphat #kinhphat #loiphatday #loihayydep #loivangphatday #phatgiaonguyenthuy #phậtpháp #kinh #nghetruyệnđêmkhuya #nghephapmoingay #giangphap
Đây là bài số bảy trăm sáu mươi chín (769) của người viết về chủ đề Thiền Nhàn trong khu vườn Một Cõi Thiền Nhàn của trang văn nghệ ORTB.
Trong khi chúng ta đang ngồi xem diễn hành va xem đốt pháo bông chào mừng Ngày Quốc Khánh July 4th,2025 trong an bình, một cơn lũ lụt đã càn quét thị trấn Kerrville (Texas), trong đó có Trại Hè Mystic với 750 trẻ em tham dự.
Người viết vừa nhận được tin tức về trận lũ lụt này do một anh bạn đồng môn QGHC được cập nhật mới nhất tinh đến ngày thứ hai 7-7-2025 như sau:
“Theo các tin tức, mực nước sông Guadalupe có lúc đã dâng cao 37 feet (khoảng 11 mét) khiến nhà cửa, xe cộ bị nước lũ cuốn trôi. Tính đến hôm nay (ngày 7-7-2025) đã có 82 người thiệt mạng (con số này có thể còn gia tăng vì chưa kịp thời kiểm kê) và hàng chục người mất tích.
Trong hoàn cảnh đau thương này (mất nhà cửa, mất tài sản, mất con cái, mất người thân trong gia đình . . . ) chúng ta chỉ biết CẦU NGUYỆN, CẦU NGUYỆN, và CẦU NGUYỆN cho các nạn nhân lũ lụt!
Trong khả năng và hoàn cảnh cho phép, Quý Anh Chị có thể đóng góp qua các quỹ cứu trợ nạn nhân lũ lụt ở Texas qua dòng link sau đây (copy từ video của FOX News)
Join FOX in helping those impacted by the Texas Floods. Your donation enables The Community Foundation to respond to and help people recover from this disaster.
(Mọi đóng góp đều có thể in biên nhận để được khấu trừ thuế)
Xin mời xem các video dưới đây:
More than 80 dead after Texas floods while many remain missing
Woman rescued after found clinging to tree in raging Guadalupe River
Thật đáng thương cho những học sinh đã mất khi tuổi đời còn non dại. Thật đau lòng cho cha mẹ những đứa trẻ này và cho những những ai đã mất người thân trong trận lũ lụt này.
Cuộc tìm kiếm nạn nhân vẫn còn tiếp tục và số người chết ngay một tăng cao
“Theo USA Today (2 hours ago) có ít nhất 104 người chết..
……….” “Theo USA Today (2 hours ago) có ít nhất 104 người chết…”
( Nguồn: Email bạn gửi. Cảm ơn anh Ngọ Nguyễn và anh Sáu Nguyễn)
Còn bao nhiêu chuyện đau khổ khác nữa trong cuộc đời như bị tình phụ, bạn bè lường gạt, thân phận tù đày, gia đình sinh ly tử biệt v..v..trong đời sống nhân thế này đã làm Bạn phải tan nát cõi lòng, khổ đau tuyệt vọng . Những khi gặp những chuyện không vừa, đau khổ như trên, người ta thường có khuynh hướng tự an ủi mình rằng: “Tất cả là do số mệnh an bài! Âu cũng là duyên nghiệp!”
Cuộc đời là một dòng sông chảy mãi không ngừng và không bao giờ chúng ta tắm trong cùng một giòng sông ngày cũ vì có những sự thay đổi, đổi thay trong từng sát na. Bởi thế chúng ta đã được sung sướng hay chịu đau khổ với những sự thay đổi đó.
Nhưng cuộc vui thì lại qua mau mà nỗi đau buồn lúc nào cũng mãi vấn vương!! Những bài thơ, bài văn buồn thường được người ta nhớ nhiều hơn là những bài thơ, bài văn vui.
Mời Bạn cùng cảm thông với người viết về cuộc sống con người trên cõi nhân gian này qua bài thơ Cuộc Đời Trần Thế của tôi dưới đây:
Cuộc Đời Trần Thế
Nếu cuộc đời chỉ là quán trọ
Khách trần gian lui tới rộn ràng
Bạn hiền ơi! quẳng gánh đa mang
Mà vui sống câu kinh phổ độ
Nếu cuộc đời chỉ là bể khổ
Bến tử sinh một cõi đi về
Bạn hiền ơi! Hãy dứt cơn mê ,
Tìm nghĩa sống thương yêu thân ái
Nếu cuộc đời vầng mây tụ tán
Thoáng hợp tan, sáng nắng chiều mưa
Bạn hiền ơi! thương mấy cho vừa,
Kỹ niệm cũ, ân tình xưa đó
Nếu cuộc đời trăng khuya mờ tỏ
Làm đổi thay, thay đổi đất trời
Bạn hiền ơi! lưu lạc muôn nơi,
Đêm thanh vắng, nhìn trăng nhớ bạn
Nếu cuộc đời tuyết sương chuyển hoán
Lạnh trên cao, đổ tuyết trần gian
Bạn hiền ơi! khắc phục gian nan,
Vững nghị lực, giúp ta giúp bạn
Nếu cuộc đời như hoa buổi sáng
Đóa phù dung sớm nở tối tàn
Bạn hiền ơi! làm đẹp nhân gian,
Bằng ánh mắt tình thương diễm tuyệt
Ôi! “mây tản, tuyết tan, hoa tàn, nguyệt khuyết” *
Cuộc đời ta khó tránh chuyện hợp tan
Hãy thương yêu, cho dẫu có muộn màng
Qua bến đổ, ta khó mong gặp lại!
Sương LamNhạc sĩ Võ Tá Hân đã cảm thông tâm tình của tác giả nên đã thực hiện youtube do chính nhạc sĩ chọn lựa hình ảnh, làm video, phổ nhạc và tự trình bày nhạc phẩm này qua youtube
Youtube Cuộc Đời Trần Thế Nhạc: Võ Tá Hân – Thơ: Sương Lam
Hơn thế nữa ông còn đưa bài “Cuộc Đời Trần Thế” vào playlist
Bài “Cuộc Đời Trần Thế” số thứ tự10 trong Playlist
Sương Lam rất cảm động khi bài thơ Cuộc Đời Trần Thế của Sương Lam đã được nhạc sĩ Võ Tá Hân phổ nhạc và đưa vào danh sách 50 bài Thiền Ca phổ nhạc của ông và lại được chính ông trình bày. Thật là một nét đặc biệt đáng quý.
Tôi rất ngưỡng phục nhạc sĩ Võ Tá Hân qua các ca khúc Phật Giáo của ông vì ông đã đưa Đạo vào Đời qua âm nhạc. Ông là một “Sứ Giả Như Lai” của Phật Giáo theo cách nghĩ của tôi.
Người viết xin chân thành cảm tạ nhạc sĩ Võ Tá Hân. Thật là một phúc duyên tốt đẹp khi Sương Lam được quen biết nhạc sĩ Võ Tá Hân và ông đã giúp tôi truyền đạt tâm nguyện của mình qua bài thơ Cuộc Đời Trần Thế với ca khúc phổ nhạc của ông.
Chúc quý bạn có nhiều sức khỏe, thân tâm an lạc, sống vui từng ngày trong hiện tại với duyên nghiệp của mình nhé.
Người giữ vườn Một Cõi Thiền Nhàn
Sương Lam
(Tài liệu và hình ảnh sưu tầm trên mạng lưới internet, qua điện thư bạn gửi-MCTN-MCTN 769-ORTB 1200-7-8-2025 )
Kim Loan thương yêu ơi, 👍♥️ Cảm ơn em lúc nào cũng là người đầu tiên đọc bài tâm tình của chị post trê
n internet và cò
n tặng chị những vần thơ thật là dễ thương.♥️ Chị SL may mắn cho những người bạn tốt như anh Võ Tá Hân, anh Trinh Hùynh, anh Duy Quang, anh Tiến TS, Nguyễn Tuấn, Mai Đằng, Nguyễn Hữu Tân, Duy Hân và nhiều anh chị khác nữa (nhiều lắm chị chưa nhớ tên không hết… ☺️😘) phổ nhạc thơ, thực hiện những youtube, ghép hình đẹp v….v.. một cách vô vị lợi👍♥️ Như thế chứng minh rằng những gì “phát xuất tự trái tim sẽ đi đến trái tim” là đúng”, 😍Tạ ân Trời Phật đã ban cho
SL những người bạn tốt này.🙏☺️Cảm ơn em gái tốt Kim Loan của chị thường hay tặng chị SL những vần thơ hay phát xuất tự trái tim tình cảm của em♥️ Chúc sức khỏe và an vui đến tất cả qúy bạn hữu.♥️🙏 Tình thân,
Đây là một trong những bài viết cảm động của Sương Lam mà Thanh đã được đọc cùng với bài thơ ” Cuộc đời Trần Thế, về cơn lũ lụt ở TX, …
Thanh thích đọc những bài thiền nhàn về đời sống hàng ngày quanh ta dưới tầm nhìn và ngòi bút Sương Lam
NTTD
Chị Sương Lam Quí mến
Bài viết đầy nhân văn tình người.
Em cũng xem video chị gởi, cơn lũ thật là kinh hoàng…chỉ là một cơn mưa lớn mà sao như nước vỡ bờ sinh ra sự tàn phá, chết chóc thật khó tin.
Cám ơn chị. Dù chưa lần gặp mặt nhưng qua các bài viết của chị em cũng nhìn được chị là một người rất tốt, rất nhân từ. Xin nhận nơi đây lòng ngưỡng mộ của em.
Thân kính
Mynga
Cảm ơn nhạc sĩ Võ Tá Hân Cảm ơn chị Sương Lam luôn gởi nhiều bài về cuộc sống, về Kiếp nhân sinh Thương xót thay cho những cuộc sinh ly tử biệt Các em ở trại Mystic Camp còn quá nhỏ.. Đau lòng xiết bao …! Cầu xin linh hồn các em cùng các nạn nhân được siêu thoát
𝓽𝓷𝓵
Cám ơn chị Sương Lam đã tóm tắt những tin quan trọng về bão lụt ở Texas, xin góp lời cầu nguyện cho mọi người vùng bão lũ được bình an.
Chúc mừng bài thơ của chị đã được nhạc sĩ Võ Tá Hân phổ nhạc thật hay .
Chúc anh Minh và chị nhiều sức khỏe và vạn sự an lành
On Wed, Jul 9, 2025 at 10:48 AM Loan Nguyen <kimlo…@yahoo.com> wrote:
Chúc mừng chị Sương Lam Xì Mai khi bài thơ Cuộc Đời Trần Thế của Sương Lam đã được nhạc sĩ Võ Tá Hân phổ nhạc và đưa vào danh sách 50 bài Thiền Ca phổ nhạc của ông và lại được chính ông trình bày. Thật là một nét đặc biệt đáng quý. So proud of you!!
Cuộc đời trần thế có khổ đau, có u buồn xen lẫn hạnh phúc, an vui, Nhà Phật nói Đời Là Bể Khổ cũng không sai, phải không chị ?
Nếu cuộc đời chỉ là bể khổ Bến tử sinh một cõi đi về Bạn hiền ơi! Hãy dứt cơn mê , Tìm nghĩa sống thương yêu thân ái (SL)
Cuộc đời này chẳng là mãi mãi Hãy yêu thương từng phút từng giây Thời gian như một thoáng mây Tấm lòng nhân ái nơi này khắc ghi!
P/s: Lets pray cho những nạn nhân lũ lụt ở Texas Love, Em8KimLoan ” Father, forgive them, for they do not know what they are doing” -Luke 23:34-
Kim Loan thương yêu ơi, Cảm ơn em lúc nào cũng là người đầu tiên đọc bài tâm tình của chị post trê
n internet và cò
n tặng chị những vần thơ thật là dễ thương. Chị SL may mắn cho những người bạn tốt như anh Võ Tá Hân, anh Trinh Hùynh, anh Duy Quang, anh Tiến TS, Nguyễn Tuấn, Mai Đằng, Nguyễn Hữu Tân, Duy Hân và nhiều anh chị khác nữa (nhiều lắm chị chưa nhớ tên không hết… ) phổ nhạc thơ, thực hiện những youtube, ghép hình đẹp v….v.. một cách vô vị lợi Như thế chứng minh rằng những gì “phát xuất tự trái tim sẽ đi đến trái tim” là đúng”, Tạ ân Trời Phật đã ban cho
SL những người bạn tốt này.Cảm ơn em gái tốt Kim Loan của chị thường hay tặng chị SL những vần thơ hay phát xuất tự trái tim tình cảm của em Chúc sức khỏe và an vui đến tất cả qúy bạn hữu. Tình thân,
Cam on chi Ngoc Suong da chia se cac emails hàng tuân thu’ vi lam
Qua trân lut o fleuve Guadeloupe khiên cac em nho? thiet mang, mong On Trên giup dôi cứu hộ. som tim kiê’m
thêm các nan nhân. Hiện nay Typhoon Danas (Bising) đang càn quét Philippines, Taiwan và East China
Tháng này nam trong tâm ba?o, kinh so qua’, chi a,
Thérèse
Compassion: Sương Lam mời đọc Cuộc Đời Trần Thế
Inbox
MCTN tren website
ngoc huyen
Wed, Jul 9, 10:06 AM (1 day ago)
to ThiềnNhànSương, hoicaonienor@googlegroups.com, cgv2024, CôGáiVN, MinhChauTroiDong@googlegroups.com, thdl2020, saigongialong@googlegroups.com, HueDiepChi, DaiHocSuPham-VanKhoaSG, huongxuan2016@googlegroups.com, me
Chị Slam viết chủ đề này thật thực tế và có tâm thiện lành quá! cám ơn chị đã updated mọi việc trong xã hội, chị luôn có lòng nhân ái giúp đỡ trại mồ côi, mổ mắt, lại thêm chương trình tai ương này nữa …Người ta nói khuôn mặt và ánh mắt mình thể hiện tâm mình, chị Slam có nụ cười tươi, khuôn mặt rạng rỡ do làm nhiều điều phúc đức.
Không biết nói gì hơn hai chữ cám ơn chị đã gởi link giúp đỡ chương trình bão lụt này, chị làm gương tốt cho mọi người noi theo ạ! 🙂 Nhìn hình ảnh và bài viết các cháu nhỏ bị nước cuốn trôi đi cũng làm mình đau xót đến chừng nào.
Cám ơn chị SLam đã chia sẻ nhé
em Sỏi
Cảm ơn NH đã nói những lời từ ái với chị làm chị vui quá . Thật tình ai cũng có thiện tâm này tùy theo hoàn cảnh và cơ hội chúng ta phát triển thiện tâm này mà thôi dù nhiều hay ít. “Nhân chi sơ tánh bổn thiện” mà l
ị!Ch
úc sức khỏe và an vui đến tất cả mọi người nhé.
Tình thân,
Sương Lam
Cám ơn chị Sương Lam, thêm bài viết mới đầy ý nghĩa, và luôn cổ động mọi người chung tay chung sức giúp đời, giúp người. Có lòng có tâm biết dường nào.
Cám ơn chị chuyển lại video thơ phổ nhac do ns VõTá Hân thực hiện , đúng là cuoc đời trần thế , vô thường biết bao!
Hthuy
Em đã đọc bài # 769 . Ngẩn ngơ chuyện bão lụt, chuyện khổ chung quanh, tâm chỉ biết cố gắng thực hành, chia sẻ chút lòng ( nhóm nhỏ
VBTĐ cũng có ý hướng chia sẻ và chúng em đang chờ anh trưởng hướng đạo Phong Châu ). Bài thơ rất hay chị Sương Lam , thơm ngát hương đạo từ bi , NS Võ Tá Hân không phổ nhạc bài này là điều thiếu sót đó .
Cám ơn bài “ Cuộc Đời Trần Thế “ của chị Sương Lam
Khi một con cá voi chết đi, nó không biến mất. Nó trầm mình xuống đáy đại dương, chậm rãi và lặng thầm, như một lời chào cuối cùng gửi vào lòng nước sâu. Khoảnh khắc ấy được gọi là “whale fall” – cái chết của cá voi, nhưng thực ra, đó không phải là kết thúc. Mà là sự bắt đầu.
Dưới đáy biển nơi ánh sáng không thể chạm tới, xác của một con cá voi trở thành cả một thế giới sống. Trong nhiều thập kỷ, nó nuôi dưỡng hàng trăm loài sinh vật: từ cá mập, cua biển, lươn, cho đến những sinh vật chưa từng xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác trên Trái Đất. Từ một cái chết – trỗi dậy cả một hệ sinh thái. Một sự sống tái sinh, trọn vẹn và thầm lặng.
Nhưng cá voi còn cho đi nhiều hơn thế. Trong suốt cuộc đời mình, chúng hấp thụ carbon từ bầu khí quyển. Khi chết đi và chìm xuống biển sâu, chúng mang theo lượng carbon ấy, khóa chặt lại trong lòng đại dương suốt hàng thế kỷ. Một cách âm thầm, chúng góp phần làm mát hành tinh này – kể cả sau khi đã ngừng thở. Cái chết của chúng, vì vậy, không chỉ nuôi dưỡng biển cả, mà còn bảo vệ cả nhân loại.
Và khi còn sống, cá voi hát. Những bài ca không có lời, nhưng vang xa hàng trăm cây số dưới lòng biển. Đó là cách cá voi mẹ gọi con, cách bầy đàn tìm nhau, và đôi khi là tiếng hát đơn độc của một con cá voi đang chờ đợi ai đó đã mãi không quay về. Những khúc ca ấy không chỉ là giao tiếp. Đó là ký ức. Là nỗi nhớ. Là một dạng tình yêu nguyên sơ nhất còn tồn tại trên hành tinh này.
Ít ai biết, trái tim của cá voi xanh lớn bằng một chiếc ô tô nhỏ. Và khi nó lặn sâu xuống đại dương, trái tim ấy chỉ đập hai lần mỗi phút – như thể đang thì thầm với cả thế giới: “Hãy bình tĩnh. Hãy đi sâu hơn. Và hãy sống chậm lại.”
Sự vĩ đại của cá voi không đến từ âm thanh chấn động hay thân hình đồ sộ. Mà từ những gì chúng trao đi: đời sống, sự bảo vệ, trí nhớ, và cả niềm thương. Chúng là những người giữ gìn trí khôn thầm lặng của biển cả.
Nếu voi là hiện thân của lòng trắc ẩn trên cạn, thì cá voi là kẻ mang lòng nhân hậu bơi xuyên qua đại dương. Và cả hai đều nhắc chúng ta rằng: vĩ đại không cần phải ồn ào. Vĩ đại là khi biết yêu thương, biết nhớ, biết cho đi. Và khi đến lúc phải rời đi, vẫn để lại một phần mình sống tiếp – trong sự hồi sinh của thế giới.
Lưu lạc qua xứ Hoa Kỳ, hàng ngày vẫn được gia đình cho ăn nhiều món Huế khác nhau, tôi đã tưởng văn hoá ẩm thực xứ Huế mình chắc chắn sẽ còn tồn tại mãi trên đất nước người ta. Tuy nhiên, vừa rồi được mời đi ăn đồ ăn Huế tại nhà của một con dân xứ Huế khác, tôi mới ngớ người ra khi chạm mặt với sự thật phủ phàng, khi nhận thức ra rằng văn hoá ẩm thực Huế tại xứ người đã có nhiều đổi thay nhiều hơn là mình tưởng.
Món bún bò dọn ra cho khách ăn được múc vào chén cho lịch sự. Chén bún bò nước trong leo lẻo (vì đã được vớt mỡ cho nhẹ bớt cholestérol), với con bún nhỏ mình (mà bà chủ cho là để ăn cho thanh tao), nước nhiều hơn xác (để ăn cho nhẹ bụng) và với lát thịt giò to và dày che gần kín mặt chén vì thịt heo Mỹ là ngon nhứt. Chén bún bò dọn ra trông chẳng bắt mắt mà cũng chẳng khêu gợi chút nào.
Con bún được thực khách vớt lên ăn từng sợi với chiếc muỗng sành và khi sắp đưa lên thấu môi, con bún lại tự động tuột xuống chén. Một trò chơi gô gô. Miếng thịt đùi cũng được khách vớt lên muỗng rồi đưa nhẹ lên đầu môi cắn quanh, trợt lên trợt xuống! Còn đâu là lớp màng màng màu đỏ khêu gợi trên miệng tô bún bò năm xưa, còn đâu là đôi đũa nghề để vừa lùa bún lùa nước vào miệng, vừa có thể kẹp chặt miếng giò heo để mà khới, để mà cắn! Lối ăn bún bò của xứ Huế, của thời xa xưa, thôi rồi, đã bắt đầu đi vào dĩ vãng!
Nói như vậy rồi, chắc sẽ có người hỏi: ăn thế nào mới đúng theo lối Huế ? Nói theo thời thượng thì theo văn hoá ẩm thực Huế, ăn thế nào mới đúng ?. Người Huế ăn theo lối Huế là chuyện thường tình, cách ăn uống đã nằm trong tâm khảm họ. Ngồi vào bàn, cầm đôi đũa là đã biết gắp làm sao, cầm chén đũa làm sao, món gì phải ăn với món gì, vì đã nhiều lần từng được thấy cha mẹ mình, bà con mình dùng các thức ấy rồi. Thói quen đã thành, không cần thầy dạy. Tuy nhiên với sự xâm nhập của các văn hóa ngoại lai như những người Huế tha hương chúng ta đang chịu đựng, thiết tưởng cũng nên ghi ra cho biết cách ăn theo lối Huế kẻo lâu dần, ngay người Huế chính cống rồi đây cũng sẽ quên cách ăn đồ ăn Huế. Người Pháp có câu nói rất đúng trong trường hợp nầy, đó là : pour fixer les idées. Vì vậy, trong bài nầy, chúng tôi xin ghi lại cách ăn theo lối Huế, để cho biết, để cho nhớ.
Chúng tôi xin bắt đầu với tô bún bò Huế, đọi bún bò mà dân Huế thường ăn vào buổi sáng. Bún bò Huế phải được múc vào tô, vào đọi, không quá nhỏ như cái chén mà cũng không quá to như cái âu. Bưng tô bún bò lên phải cảm thấy vừa tay, không nặng quá mà cũng không nhẹ quá.
Ăn bún bò Huế phải dùng đũa mới trị được các con bún và miếng giò heo trong đọi bún. Tô bún bò Huế, hay đọi bún bò Huế đúng cách phải dùng con bún to mình chứ không phải thứ bún nhỏ để làm bún thang như ngoài Bắc. Khi ăn, người ta húp cả bún lẫn nước, con bún to cứ theo đà mà chạy tuột vào cổ, không gặp trở ngại nào trên đường đi xuống. Người ta dùng đôi đũa để lùa bún và nước vào miệng chứ không dùng thìa để vớt từng sợi bún hoặc húp từng muỗng nước bún như con gái nhà lành.
Giáo sư Tai Mũi Họng Kameo, thuộc Đại học đường Tokyo ngồi ăn món Sukiyaki với tôi năm 1969 cũng đã ăn món quốc hồn quốc túy của Nhật bằng cách húp sùm sụp chứ không dùng thìa. Theo ông, húp sùm sụp có 3 điều lợi : vừa làm nguội, vừa chận xuơng, vừa gia tăng vị giác bằng cách kích thích lâu dài các gai lưỡi bên trong.
Nhà văn Võ Phiến, người gốc Bình Định, đã từng học được kinh nghiệm ở Huế nên có lần được mời ăn bún bò ở nhà một người Huế tại Hoa Kỳ, gia chủ quên không dọn cái muỗng vào mâm, ông đã bưng luôn tô bún bò lên rồi dùng đôi đũa lùa cả bún và nước vào miệng.
Vừa ăn ông vừa khen gia chủ là một người sành điệu, theo đúng tập tục ngàn xưa. Miếng thịt heo trong tô bún phải là thứ thịt của con heo cỏ thả chạy rong trong vườn, không quá dai mà cũng không quá mềm và nhất là không có mùi hôi heo.
Theo hai chuyên viên ẩm thực Huế Trần Thị Duy Ninh và Lê Văn Trang ở Montreal, Canada, thì giò heo, thịt heo phải được rửa sạch trước vài lần và sau khi luộc cũng rửa vài lần, rồi dầm tiếp trong nước dấm và muối ít nhất trong 8 đến 10 giờ đồng hồ. Sau đó lại được xả nước sạch, rồi mới um với gia vị. Um xong, phải đổ nước um đó đi đừng dùng, rồi để giò heo, thịt heo trong rá, khi múc bún mới gắp giò ra để trên mặt đọi bún. Như vậy giò nấu mới trắng và mềm.
Ngoài ra, nấu bún bò phải có sả và cũng phải có ruốc. Theo một chuyên viên ẩm thực Huế khác ở Orange County là thì nêm ruốc trong nồi bún bò phải cẩn thận để không có mùi ruốc bằng cách đánh ruốc trong chén nước lạnh, quậy lên rồi để lắng, sau đó mới lấy phần trên cho vào nồi bún. Đánh bằng nước nóng rồi đổ vào là hỏng. Bún bò có ruốc mới ngon nhưng không được có mùi hôi ruốc.
Nói theo người Pháp thì chỉ cần một soupcon tức một thoáng mơ hồ của ruốc trong nồi bún bò là đủ. Miếng thịt heo trong nồi bún cũng phải được cạo sạch lông trước khi bỏ vào nồi chứ không thể để cho lông măng vẫn còn tua tủa, rung rinh trên miếng thịt khi thực khách đưa vào miệng.
Nếu là giò ngoéo thì người Huế có quyền cầm luôn cả lên tay mà cạp, mà khới cho thoải mái. Muốn khới miếng giò heo người nội trợ phải nấu cho giò chín vừa đúng. không quá mềm mà cũng không quá dai. Vừa ăn vừa mút miếng giò, thỉnh thoảng chấm giò vào chén nước mắm có pha chút ớt bột cho thêm phần thấm thía.
Người Huế sành điệu thường ăn luôn cả một tô giò mới đã và thường là phải đặt cọc mụ bán bún bò trước cả tuần mới có. Nghề ăn cũng lắm công phu ! Nghĩ cho cùng, thì đâu cũng thế, khi ăn cần phải được thoải mái. Người Bắc với thú ăn chơi của họ, cũng đã có câu “Thịt gà, cơm nếp, đàn bà. Cả ba thứ ấy đều là cầm tay”!
Khi ăn bún bò, dân Huế thường vừa ăn vừa cắn trái ớt, và nếu cay thì người ta hít hà cho đỡ cay, chứ không cần phải làm điệu, gồng mình âm thầm chiụ đựng. Khi hít hà, luồng gió hít hà lùa vào vào sẽ làm giảm cay tuy nuớc mắt và nước mũi vẫn còn lòng thòng chảy.
Công dụng của hít hà không những có hít làm cho mát mà còn có hà để tỏ sự khoái lạc, vừa ý, ngấm ngầm khen bà nội trợ nấu bún ngon. Dân Huế ăn bún bò vào buổi sáng cũng như người Bắc ăn phở Bắc ban sáng. Tuy nhiên, đọi bún bò ngon nhất có lẽ là đọi bún bò ăn vào buổi chiều, khoảng từ ba đến bốn giờ chiều, lúc bà bán bún sắp sửa ra về.
Đọi bún bò lúc đó ngon là vì nước bún bò hầm cả ngày đã trở nên thấm thía, lại ăn đúng lúc bụng đang đói nên dễ ngon miệng. Vì thế, người Huế có lệ trả mua cả gánh bún cho người ta gánh nồi về sớm, một việc tiện lợi cho cả hai đàng.
Bánh khoái Huế ngon không phải ngon ở miếng bánh dòn mà mình đã được ăn mà chính là ở chỗ ngồi chờ, ở chỗ chờ đợi: ngồi đợi quạt lò cho khói toả lên nghi ngút, ngồi nghe tiếng quậy đũa đánh trứng, đánh bột, tiếng sai bảo của chủ nhà với đám đệ tử trong không khí bận rộn khẩn trương do đám khách quý vừa vào hàng, tiếng kêu xèo xèo của bánh khoái đang được đổ trong khuôn bánh, trong cái không gian được sưởi ấm từ lửa lò phát ra.
Cái ngon của bánh khoái là cái ngon của dĩa rau sống, của chén nước lèo, cảm nhận cái dòn tan của miếng bánh trong miệng, cái vị nhờn của mỡ trộn với cái chát của trái vả, cái chua của lát khế, cái cay của cải ba lá đầu mùa. Ngon hơn nữa là cái thú cắn trái ớt sống để kích thích thêm khẩu vị.
Cái ngon của bánh khoái là cái cảnh tụ họp giữa bạn bè trên cùng chiếc chiếu, được ngồi kề bên nhau trong khi phía bên ngoài là cái lạnh của Huế về mùa xuân. Cái ngon là do câu chuyện dòn như pháo nổ giữa những người cùng lứa cùng thì, trong cảnh mịt mù của khói cay làm mờ mắt.
Thời gian ngồi đợi giả bánh kế tiếp tưởng như là thời gian đợi chờ của đời người. Thời gian đợi chờ để cùng chia xẻ miếng bánh với người mình thương là thời gian được cùng cảm nhận một chút riêng tư với người mình để ý.
Ăn bánh khoái thường là về mùa xuân lúc cải ba lá vừa bắt đầu vươn lên dưới trời lạnh, khi con tim người Huế đang được sống lại qua mùa gió mưa, khi tâm tư đang hoạch định kế hoạch tương lai với những hy vọng tràn trề.
Trên bình diện ẩm thực và tâm tình, ăn bánh khoái Huế là ăn trong cảnh đợi chờ, để cùng nhau tìm hiểu tâm tư, để cùng nhau chia xẻ cuộc đời vào những ngày sắp tới. Nếu ăn vội ăn vàng thì xin ai đừng ăn món bánh khoái Huế. Tội cho cải ba lá và cũng tội cho trái vả của dân Chiêm Thành. Nói vậy là nói thiệt lòng.
Ở Huế bây giờ người ta thường chiều theo thị hiếu và túi tiền của khách ăn từ xa tới muốn thưởng thức một lần cho biết đồ ăn Huế. Họ dọn cho khách ăn một dĩa vừa bánh bèo, vừa bánh nậm và bánh bột lọc bằng một tên gọi không mấy gợi cảm là bèo nậm lọc, tức một thứ hỗn hợp combo bát nháo.
Ăn bánh Huế như vậy là không đúng theo văn hóa Huế. Ăn các thứ bánh bèo, bánh nậm, bánh bột lọc ấy cũng phải biết cách ăn cho đúng mới ngon, mới có ý nghĩa. Ăn mỗi thứ riêng rẽ mới thấy được cái đặc biệt của bánh, cái tài của người nội trợ.
Bánh bèo phải mỏng, phải có xoáy. Bánh nậm phải lép và khi cuốn lại không gãy hoặc không nát ra. Bánh bột lọc phải trong, nhụy tôm thịt bên trong phải bắt mắt và khi ăn phải vừa béo lại vừa thơm.
Ba thứ bánh Huế trong combo nầy lại dùng nước chấm khác nhau, làm sao có thể đi cùng với nhau trong combo bèo nậm lọc được. Bánh bèo dùng nước chấm ngọt, bánh nậm không cần dùng nuớc chấm nhưng bánh bột lọc thi phải dùng nứơc chấm mặn mới ngon. Rắc rối là thế.
Ăn bánh bèo Huế người ta có thể húp phần nước mắm còn lại trong chén, cùng với nhụy tôm còn sót lại dưới đáy chén, không phải vì tiếc của nhưng chỉ như thế mới ngon, mới thấm thía. Đấy là chưa kể ăn cho đúng điệu thì phải ăn bánh ngay trong chiếc chén đỗ bánh bằng đất, lúc đang nóng mới lấy ra từ lò hấp. Chén đang nóng thường được vất vội ra ngoài khi lấy ra cho kịp giả khác nên miệng chén thường có sứt có bễ. Cũng không hề gì.
Chiếc bánh ăn trong chén sẽ ngon hơn vì thấm nước mắm hơn. Rứa mới thiệt là sành điệu. Ăn xong mỗi chén, người ta còn sắp chén chồng nhau rồi đếm chén để xem ai ăn nhiều ai ăn ít. Người ăn nhiều là người có sức sống đang lên, người ăn ít là người có thể chất yếu đuối, cô mô mà thèm lấy.
Dân sành ăn thường không ăn bánh bèo ở tiệm mà phải đợi cho được O bánh bèo nách với cái rổ bánh dưới tay mới ăn. Bánh bèo nách ăn ngon đặc biệt, không phải vì cái hơi hướm của O bánh bèo còn sót lại mà vì chiếc bánh của O đỗ đã mỏng mà lại có xoáy. Chiếc bánh trông rất bắt mắt. Đó là dấu hiệu, là con của dân đổ bánh bèo nhà nghề.
Lại thêm, bánh của O ngon là vì cái nhẹ nhàng của bàn tay O khi lấy chiếc bánh chưa chầy nhụy từ rá bánh ra, là vì cái trìu mến của O khi O sắp bánh trong cái dĩa nhỏ với chiếc chèo tre trên tay, hai ngón tay kẹp sát mũi chèo đặt nhẹ từng chiếc, từng chiếc bánh xuống lòng dĩa. Rồi O phất. O phất cái cuống lá chuối dài bằng gang tay với một đầu tòe ra trên dĩa bánh bèo sau khi nhúng vào chén mỡ nước.
Đó là giai đoạn chầy bánh bèo mà dân Huế tinh nghịch một thời đã ví von với hoạt cảnh của người yếu sinh lý, khóc ba tiếng cười ba tiếng rồi ra về. Bàn tay O thoăn thoắt, ban ơn mưa móc rải nhụy tôm hồng trên dĩa bánh trước khi bưng đến cho khách ăn. Ăn chiếc bánh bèo nách đó cùng với lát thịt phay xắt mỏng chấm với nước mắm mặn, ai mà nỡ rời Huế cho đành !
Bánh nậm Huế và bánh lá Huế tuy có người ăn đã nhiều lần nhưng hình như họ vẫn còn lẫn lộn hai thứ bánh đó. Cả hai đều được gói lá chuối, lá đon, đều lép dẹp và đều phải hấp hơi cho chín. Đối với họ, bánh lá và bánh nậm đều sàng sàng giống nhau, ăn bánh lá cũng như ăn bánh nậm.
Không có gì phản văn hóa bằng! Đối với dân Huế, bánh lá rõ ràng khác hẳn với bánh nậm: bánh lá mỏng hơn bánh nậm và bánh lá chỉ dùng tôm làm nhân còn bánh nậm có nhân vừa với thịt bằm và vừa với tôm bằm.
Người Mường họ cũng có péng la với nhụy là cá bằm, thứ cá bắt được từ các sông các suối ù. Do đó, suy nghiệm từ chiếc bánh lá, ta có thể nói liên hệ giữa người Huế và người Mường không phải là không có, nghĩa là bánh lá của Huế đã có mặt từ mấy chục thế kỷ trước.
Bánh lá thưòng được ăn kèm với chả tôm Huế. Khi ăn, bánh lá có thể được cuốn laị thành từng cuộn tròn hoặc cuốn cả miếng chả tôm màu hồng bên trong. Cũng như tất cả các món ăn Huế khác, bánh lá và bánh nậm thường không nên ăn quá nóng mà phải để cho hơi nguội mới ăn, cho đến khi mình bánh đã chắc, dễ lóc dễ lột, ăn mới ngon.
Chiếc bánh lúc đó dễ bóc ra khỏi lá và cũng dễ cuốn tròn lại, không bị bể ra, không bấy ra. Chả tôm ăn kèm bánh lá thường được cắt theo hình thoi và dọn trên dĩa riêng đặt trong mâm. Chả tôm ăn phải có cái dòn của con tôm còn tươi khi bóc vỏ, không mềm nhão do pha quá nhiều bột. Nếu chả tôm ngon thì chỉ thoáng một cái là dĩa chả tôm sẽ trống rỗng, nằm chờ hơ.
Có thể nói, dân Huế ăn thiệt đaị sành điệu cho rồi! Bánh lá thường được các cụ thích vì các cụ cho là ăn nho nhã. Bánh nậm thường để cho trẻ con ăn buổi chiều, hoặc cho kẻ đau mới dậy. Bánh lá và bánh nậm không phải để ăn độn bụng cho no.
Ăn như vậy, các cụ bảo là ăn theo lối phàm phu tục tử. Ngoài ra, bánh nậm mà được chấm với nước mắm nguyên chất thì hương vị sẽ đậm đà hơn. Và lẽ tất nhiên, nếu có trái ớt đi cùng thì thiệt là nhứt hạng.
Bánh ít Huế có hai thứ: bánh ít trắng và bánh ít đen. Bánh ít đen thường là ngọt, dùng để ăn tráng miệng. Bánh ít trắng có dạng tròn, thường có nhụy là tôm rằn với thịt heo vừa mỡ vừa da. Bánh ít trắng có hai thứ: bánh ít lá được gói trong lá chuối rồi đem hấp chín và bánh ít trần không có lá gói nhưng cũng được hấp trên vĩ có lót lá chuối và có thoa mỡ với màu hồng của con tôm và màu vàng của miếng mỡ thấy rõ mồn một bên trong.
Thông thường trên bánh ít trần, người ta có phết một tí nhụy tôm để sang trọng hóa chiếc bánh khi dọn ra. Một chuyên viên ẩm thực quốc tế đã viết đâu đó là người Huế còn ăn đồ ăn Huế theo nguyên tắc thẩm mỹ.
Theo cách thức ăn chung của đồ ăn Huế, bánh ít cũng phải để nguội mới ăn để cho bớt dính, để cho bớt mềm, và thường là kẹp chung với bánh ram dòn. Bánh ram cũng là bánh ít đã được ram vàng và trở nên vàng rụm dòn tan.
Khi ăn, dân Huế sành điệu kẹp dẹp bánh ít cùng với bánh ram để cùng ăn một lần. Bánh ít ram đó thường được cầm tay để ăn, vừa mềm vừa cứng, vừa có âm vừa có dương, âm dương hòa hợp. Ăn vậy mới đúng là ăn theo cách Huế, và ăn thế mới ngon.
Đời bây giờ, bánh ram thường ít khi được dọn ra để cùng kẹp ăn chung với bánh ít trắng như hồi trước. Lý do là vì theo nguyên tắc chung để ram bánh thì cũng không khó làm nhưng không phải ai cũng có tài làm bánh ram. Làm không khéo thì chỉ để một lát sau là bánh ram sẽ xìu, ăn không còn ngon dòn nữa mà trái lại ăn dai dách dách. Để lâu hơn nữa thì lại cứng hẳn.
Bánh ram ngon nhất mà tôi đã được ăn trên đất Hoa Kỳ là của một vị giáo sư trường Đồng Khánh cũ, bà Lê Thị Thanh Tâm, vợ của đồng nghiệp BS Lê Xuân Công. Tuy được ăn đã từ lâu, cũng đã gần 20 năm rồi nhưng mà mùi vị của cặp bánh ít bánh ram đó vẫn còn đeo đẳng trong trí của tôi, môt mùi vị nhớ đời. Nói vậy để biết rằng cái ngon của đồ ăn Huế khó mà quên được, cho dầu xa xôi cách mấy.
Bánh ít không phải là món mà các cụ già ở Huế ưa thích vì răng các cụ kém nên ăn bánh nầy dễ bị dính răng. Và cũng xin ai có hàm răng giả đừng ăn món bánh ít Huế nầy, không khéo có lúc lại nhai luôn hàm răng giả của mình! Món bánh ram lại càng khó cho các cụ ăn, dai như da, cứng như đá, làm răng mà ăn được!
Bánh bột lọc Huế cũng có hai thứ: thứ có bọc lá chuối rồi hấp và thứ để trần thả vào trong nồi nước sôi để luộc cho chín. Thứ luộc sôi nầy còn có tên là bánh quai vạc, khi chín vớt ra để trên dĩa và được bôi mỡ hành lên mặt. Cả hai thứ bánh đều làm bằng bột lọc, bọc nhụy tôm thịt, khi chín bột trở nên trong, thấy rõ được tôm thịt phía trong.
Ăn bánh bột lọc cũng không nên ăn khi quá nóng, phải đợi khi hơi nguội mới dễ cắn hơn vì cứng mình hơn. Bánh bột lọc là thứ độn bụng và thường được chấm với nước mắm mặn mới ngon. Chén mước mắm chấm bánh bột lọc thường có trái ớt xanh, thứ ớt chìa vôi, được xé từng mảnh nhỏ dầm trong nước mắm.Ớt xé nhỏ vừa cho từng mảnh ớt dòn, vừa tản mát các hột ớt, vừa để lộ cuống ớt với màng ớt mà ngày nay người ta biết là nơi tập trung của tinh túy cay Capsaicin. Dân Huế qua kinh nghiệm của tiền nhân của họ truyền lại, đã biết nghề ăn ớt từ lâu. Họ ăn ớt, vừa cắn vừa ăn, vừa ăn vừa hít hà, thiệt không có gì thú bằng.
Bánh canh Huế ngon nhất là bánh canh Nam Phổ, ở phía dưới Vỹ Dạ. Khó có thể ăn bánh canh Nam Phổ trước hai giờ chiều vì các O nam Phổ còn đợi cho được tôm tươi Thuận An đem lên bán mới bắt đầu nấu gánh đi bán.
Thuyền của các ngư phủ Thuận An đi biển cả đêm đến sáng mới về thấu bến nên con tôm con cá mua lúc đó tươi không đâu bằng. Chiều chiều, vừa sau buổi trưa là thấy từng đòan mấy O gánh bánh canh mặc áo dài từ phía Vỹ Dạ tất tả gánh lên Huế bán. Người sành ăn phải biết đón đúng lúc mới có ăn, chậm là hết gánh.
Ở Huế, các nhà mê bánh canh Nam Phổ phải cho người ra đứng sẵn ngoài đường để hướng dẫn O bánh canh vào nhà. Nói thật ra là để đi kèm mấy O cho ăn chắc, không chạy đi mô được hết! Đó cũng là kỷ thuật của nhà thơ lão thành Ưng Bình Thúc Giạ Thị hồi xưa (1877-1961) đã áp dụng để chắc chắn có bánh canh Nam Phổ ăn mỗi buổi chiều. Vị thi sĩ nầy đã mê bánh canh Nam Phổ đến nỗi đặt luôn Câu Hò Bánh Canh Nam Phổ và dạy cho cô gái út, thi sĩ Tôn Nữ Hỷ Khương, ngâm nga mỗi khi có khách đến nhà cùng lão thi sĩ thưởng thức món ăn Huế mộc mạc nầy:
Mời chị mời anh chén bánh canh Nam Phổ, Xơi vô khỏi cổ có chất bổ có mùi hương, Lại thêm mát mẻ can trường, Sâm Cao Ly cũng sút, rượu Quỳnh tương cũng không bì
Cũng cần nói lại, nghề ăn cũng lắm công phu ! Có tiệm ăn ở Huế cũng quảng cáo giả là mình có Bánh canh Nam Phổ để mập mờ đánh lận con đen nhưng đối với người quen ăn thì thứ bánh canh Nam phổ so với các thứ bánh canh đó là một trời một vực.
Chúng ta hãy nghe thi sĩ Tôn Nữ Hỷ Khương ở làng Vỹ Dạ tả bánh canh Nam Phổ: Sợi bánh canh lớn gấp mấy lần sợi bún, làm bằng loại bột gạo lọc, trong như tuyết, ở trên rãi một lớp nhụy tôm cua và ớt đỏ như son.
Bánh canh Nam Phổ không quá đặc mà cũng không quá lỏng, con bánh không dai mà cũng không nát. Trên mặt chén, lúc múc bánh canh, chỉ cần một cái vung tay nhẹ của O bánh canh là đã có một mảng đỏ gạch cua xinh xinh, hấp dẫn và có đủ tôm cua trong chén, nghĩa là có đủ cả, không cần phải múc lần thứ hai.
Bánh canh Nam Phổ ngon là vì thế, mấy O Nam Phổ tài tình là thế. Ăn chén bánh canh, không cần nuốt, chỉ cần húp mà miếng bánh canh vẫn trôi trụt xuống như thường.
Cơm hến Huế ban xưa là một món ăn của con nhà nghèo. Cơm hến Huế phải dùng cơm nguội, thứ cơm ăn còn dư hồi hôm, vất đi thì uổng. Hến thì suối rạch nào mà không có. Cả cái Cồn Hến sờ sờ trên sông làm sao không có hến mà dùng. Ruốc thì lúc nào cũng sẵn. Da heo với tóp mỡ thì không phải là đồ khó tìm hoặc đắt đỏ chi cho lắm. Rau sống thì ở mô lại không có. Bắp chuối sống thì đầy dẫy, nhà nào lại không có trồng chuối. Ớt thì loạn thiên loạn địa.
Từ các yếu tố sơ sài cấu thành ấy, vị thủy tổ Huế hồi xưa tìm ra món Cơm Hến Huế đã tạo ra được một món ăn độc đáo cho con cháu sau nầy. Thiên tài là đó. Muốn cay cũng có, muốn mặn cũng có, muốn béo cũng có, muốn thơm cũng có, muốn nước cũng có, muốn xác cũng có. Muốn nhiều mùi, nhiều vị đều có. Muốn độn bụng cũng có. muốn ăn nhẹ cũng có, muốn ăn ngon hay dở thì tùy theo mình pha chế.
Vì vậy, cơm hến Huế có đến hàng chục gia vị, kể cả ruốc Huế, có cả hàng chục thứ để pha chế vào, để rắc vào, để thêm vào cho thành đọi cơm hến lý tưởng của riêng mình. Ăn cơm hến Huế nhất thiết phải hít hà vì phải có cay mới ngon, phải có cay mới trị được mùi tanh của hến của ruốc, phải có chảy nước mắt, để nhớ đời.
Vả lại, sống ở cái xứ rừng thiêng nước độc, nghe con chim kêu cũng sợ, nghe con cá vẫy vùng cũng lo thì ớt là thứ thuốc không thể nào không có để chống lại tật bệnh, chống lại các cơn sốt hoành hành không dứt.
Giấm nuốt là môt món ăn đặc biệt của Huế, không đâu có. Người Huế nào khi trở về Huế cũng muốn ăn cho được một đọi giấm nuốt trước khi lên đường ra đi tiếp. Giấm nuốt dựa trên con nuốt trong mà chỉ về mùa hè mới có. Con nuốt và con sứa ít ai phân biệt nhưng chỉ có môt món giấm nuốt mà thôi.
Người ta phân biệt nuốt mình và nuốt chưn nhưng dân sành điệu thì phải là nuốt chưn mới được với lẽ dể hiểu là nuốt chưn ăn dòn hơn là nuốt mình. Giấm nuốt phải có rau sống và nước lèo. Dân Huế ăn gì cũng phải có rau sống, một đặc điểm của người Huế, khác với dân Tàu ở chỗ đó. Và những lát vả của dân Chiêm Thành cùng ăn chung với rau sống Huế!
Con nuốt chưn được để sơ trên mặt chén, màu trong sáng trên nền xanh của rau sống, mới thấy đã thèm. Nước lèo màu đỏ hồng, có thể là của nước của tôm kho đánh, sền sệt, trộn lẫn với vài miếng thịt heo nho nhỏ, vừa da vừa mỡ vừa thịt đã được rim ngọt sẵn. Ăn vô, ngậm mà nghe !
Thịt nướng Huế đi cùng với món nem nướng, đi cùng với bánh ướt thịt nướng không phải dễ mà tìm. Thịt heo nướng phải là thịt của con heo cỏ, thứ heo Huế nuôi sẵn, chạy rong trong vườn. Thịt không hôi mà thịt lại rất mềm với lát da mềm ăn dòn trong miệng. Nướng lên thơm phức!
Ăn thịt nướng Huế mà ngồi chễm chệ trong nhà để cho người làm bưng vào mà ăn là hỏng, nói theo Nguyễn Tuân! Phải vừa ăn vừa hít cái mùi thơm thoát ra từ lò nuớng mới được.
Thịt nướng ăn ngon là vì người ăn đã để cả giờ hít thở cái khói tỏa ra từ lò nướng trước khi ăn, đã hồi hộp chờ đợi gắp thịt nướng bên cạnh lò nướng, đã huởng thụ bằng mắt miếng thịt vàng óng ả còn nổi bọt sôi của nước ướp thịt ngay từ khi còn trên bếp than hồng!
Phải thấy được O bán thịt nướng ngồi trước sân, ngửi được mùi thịt nướng thoát ra từ lò nướng, tản ra xung quanh theo làn quạt, phải thấy được khói xanh tỏa um trong sân vườn, trong cái mát của trời chiều mùa mưa, mới tận hưởng được món thịt nướng Huế.
Món cuốn Huế tuy tầm thường nhưng ăn chiếc cuốn Huế, theo lối Huế thì mới biết là cuốn Huế thật độc đáo. Bí mật là ăn cả chiếc cuốn ! Vâng, phải lủm nguyên chiếc cuốn vào miệng, đừng cắn, đừng day và cũng đừng ngượng ngùng với các ngưới chung quanh. Chỉ có mình với mình, với chiếc cuốn Huế mà thôi thì mới đúng điệu!
Khi đang ăn cuốn Huế, không nên nói chuyện mà có nói chuyện cũng không được vì hai má đang bị chùng bùng và miệng thì đang bị chúng búng. Chiếc cuốn Huế thường được cắt ngắn, mục đích là để dễ lủm vào miệng cho gọn gàng. Trên mặt chiếc cuốn Huế, các bà nội trợ Huế thuờng để lát thịt phay và miếng tôm chua (cuốn tôm chua) hoặc con tôm luộc chẻ đôi hoặc miếng thịt heo luộc, hoặc chỉ với rau, bún, khoai lang luộc cùng với lá diếp (cuốn lá diếp), mục đích là để cho thực khách có thể đưa vào miệng dễ dàng sau khi chấm vào nước lèo.
Họ còn cẩn thận cuốn quanh chiếc cuốn một vòng dây lá hẹ cho chiếc cuốn khỏi sút ra. Chiếc cuốn Huế với đầy đủ mùi vị của thịt, của tôm, của rau, cọng với mùi vị của nước chấm, của đậu phụng đã cùng giúp nhau, cùng phụ nhau làm tăng khẩu vị.
Cuối cùng là chiếc Ram Huế, cũng rất chi là Huế. So với món chả giò đại bự của xứ Bắc, chiếc Ram Huế dáng vẻ thanh cảnh, trông chỉ nhỏ bằng lóng tay nhưng phải ăn vào miệng mới thấy Ram Huế có đầy đủ mùi vị hỉ nộ ái ố.
Cuốn trong lớp bánh tráng Huế mỏng mảnh với màu vàng óng ánh là miếng tôm tươi lột vỏ, quết thật nhuyễn với tiêu hành nước mắm, đường tỏi, theo đúng công thức của Bà Hoàng Thị Kim Cúc, vị giáo sư gia chánh của bao đời học sinh Trường Nữ Trung Học Đồng Khánh. Phải cuốn với bánh tráng mỏng Huế chứ không phải với vỏ bọc mì hoành thánh của các chú Ba Tàu như một vài con dân Huế ở ngoại quốc đã chế biến!
Món ram Huế chế biến nầy cũng lớn gần bằng cái chả giò của dân Bắc và vì thế cũng khó mà gọi là ram Huế. Muốn làm ram Huế, con tôm phải tươi, còn nhảy khi bóc vỏ, miếng thịt còn săn và đỏ rói. Bí quyết ngon xơi là ở đó!
Ngoài các món ăn đặc thù Huế kể trên, dân Huế còn vô số món ăn chơi khác cũng cầu kỳ không kém và cũng đòi hỏi những thể thức lâu đời lâu kiếp trong cách làm và trong cách tận hưởng.
Xin đơn cử vài món ăn chơi Huế để mà thèm chảy nước miếng trước: Thịt gà mái tơ bóp rau răm, Cháo vịt, Bún thịt xáo, Hến xúc bánh tráng, Mít trộn, Mút ốc gạo, Ăn ốc mưu nấu sả, Xúc lớ bắp, Ăn khoai luộc, Ăn khoai nướng vùi, Ăn bắp nướng lửa than,.v.v., chưa kể đến cách ăn trái nhỡn lồng tráng miệng, cũng phải đúng cách, đúng kiểu. Không phải ăn răng cũng được. Và cũng không thể trong vài lời mà nói hết được. Nói cũng như ăn, cũng phải có lúc có thì. Xin hẹn quý vị vào lần sau vậy
suonglamportland 